PM2.5 ကို လျှော့ချခြင်းက အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုနှုန်းကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါသလား။

PM2.5 ဆိုသည်မှာ ၂.၅ မိုက်ခရိုမီတာ သို့မဟုတ် ၂.၅ မိုက်ခရိုမီတာထက်နည်းသော လေခွင်းအားနှင့်ညီမျှသော အချင်းရှိသည့် ပတ်ဝန်းကျင်လေထုရှိ အမှုန်အမွှားများကို ရည်ညွှန်းပြီး အမှုန်အမွှားဟုလည်း လူသိများသည်။ ၎င်း၏အချင်းသည် လူ့ဆံပင်၏ အထူ၏ ၁/၂၀ ထက်နည်းသောကြောင့် ဤသေးငယ်သော အမှုန်အမွှားများသည် လေထဲတွင် ကြာရှည်စွာ မျောပါနေနိုင်သည်။

အရင်းအမြစ်များတွင် ကျောက်မီးသွေးလောင်ကျွမ်းမှု၊ ရေနံလောင်စာသုံး ယာဉ်များမှထွက်သော မီးခိုးငွေ့၊ လမ်းဖုန်မှုန့်၊ ဆောက်လုပ်ရေးဖုန်မှုန့်၊ စက်မှုလုပ်ငန်းသုံးဖုန်မှုန့်၊ မီးဖိုချောင်မှထွက်သော မီးခိုးငွေ့များ၊ အမှိုက်မီးရှို့ခြင်းနှင့် ကောက်ရိုးမီးရှို့ခြင်းတို့မှ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှတ်မှုများအပြင် လေထုအတွင်းရှိ ဆာလဖာဒိုင်အောက်ဆိုဒ်၊ နိုက်ထရိုဂျင်အောက်ဆိုဒ်နှင့် လေထုထဲရှိ ပျံ့လွင့်လွယ်သော အော်ဂဲနစ်ဒြပ်ပေါင်းများ၏ ရှုပ်ထွေးသော ဓာတုဗေဒဓာတ်ပြုမှုများမှတစ်ဆင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဒုတိယအဆင့် အမှုန်အမွှားများ ပါဝင်သည်။

ဥပမာအားဖြင့် မြို့ကြီးများတွင် ယာဉ်အသွားအလာများခြင်းကြောင့် PM2.5 ပါဝင်သော မီးခိုးငွေ့များ ထုတ်လွှတ်ပြီး ဆောင်းရာသီတွင် မြောက်ပိုင်းဒေသများတွင် ဗဟိုအပူပေးရန်အတွက် ကျောက်မီးသွေးသုံး ဘွိုင်လာများသည်လည်း PM2.5 အမြောက်အမြား ထုတ်လွှတ်ပါသည်။

၎င်း၏ အရွယ်အစားသေးငယ်ခြင်း၊ အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေသောနှင့် အန္တရာယ်ရှိသော ပစ္စည်းများ မြင့်မားစွာပါဝင်ခြင်း၊ လေထုထဲတွင် ကြာရှည်စွာ တည်ရှိခြင်းနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အကွာအဝေး ရှည်လျားခြင်းတို့ကြောင့် PM2.5 သည် လူ့ကျန်းမာရေးနှင့် လေထုအရည်အသွေးကို ပိုမိုသက်ရောက်မှုရှိသည်။ ၎င်းသည် အကွာအဝေးရှည်များကို ခရီးသွားနိုင်ပြီး ကျယ်ပြန့်သော ဧရိယာများကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။

PM2.5 သည် ရှူသွင်းမိသောအခါ အဆုတ်ပြွန်အတွင်းသို့ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်ပြီး အဆုတ်တွင် ဓာတ်ငွေ့ဖလှယ်မှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေကာ ပန်းနာရင်ကျပ်၊ လေပြွန်ရောင်ခြင်းနှင့် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါကဲ့သို့သော ရောဂါများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ သုတေသနပြုချက်များအရ အမှုန်အမွှားငယ်များသည် ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်များ ပိုမိုများပြားကြောင်း ပြသထားသည်။ PM2.5 သည် အဆုတ်ပြွန်နှင့် လေအိတ်ငယ်များမှတစ်ဆင့် သွေးကြောထဲသို့ပင် ဝင်ရောက်နိုင်ပြီး ထိုအပေါက်များတွင် ပျော်ဝင်နေသော အန္တရာယ်ရှိသော ဓာတ်ငွေ့များနှင့် လေးလံသောသတ္တုများသည် လူ့ကျန်းမာရေးကို ပိုမိုဆိုးရွားစွာ ထိခိုက်စေနိုင်သည်။

သုတေသနအဖွဲ့သည် အသက် ၆၅ နှစ်နှင့်အထက် အမေရိကန်နိုင်ငံသား ၂၇.၈ သန်း၏ ကျန်းမာရေးမှတ်တမ်းများကို ခြေရာခံခြင်းနှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းတို့ကို ၁၈ နှစ်ကြာ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး PM2.5 နှင့် အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါကြား ဆက်နွယ်မှုကို စူးစမ်းလေ့လာခဲ့သည်။ ယခင်က လေထုညစ်ညမ်းမှုသည် သွေးတိုးရောဂါ သို့မဟုတ် စိတ်ကျရောဂါကဲ့သို့သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်းဖြင့် အန္တရာယ်ကို သွယ်ဝိုက်၍ တိုးစေနိုင်သည်ဟု သိပ္ပံအသိုင်းအဝိုင်းက ယေဘုယျအားဖြင့် ယုံကြည်ခဲ့ကြသော်လည်း ဤလေ့လာမှုအသစ်သည် ထိုအမြင်ကို ပြောင်းပြန်လှန်ပစ်လိုက်သည်။

အချက်အလက်များအရ အဓိကတွေ့ရှိချက်တစ်ခုကိုလည်း ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်- လေဖြတ်ဝေဒနာရှင်များသည် အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများသည်။ လေဖြတ်ခြင်းသည် သွေး-ဦးနှောက်အတားအဆီးကို ပျက်စီးစေပြီး PM2.5 အမှုန်များ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ ရောင်ရမ်းမှုဖြစ်စေသော အရာများသည် ဦးနှောက်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ရန် ပိုမိုလွယ်ကူစေပြီး အာရုံကြောပျက်စီးမှုကို ပိုမိုဆိုးရွားစေကြောင်း သုတေသီများက ရှင်းပြခဲ့သည်။ အမှုန်အမွှားများသည် ဦးနှောက်တစ်သျှူးများကို တိုက်ရိုက်ထိခိုက်စေခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံး ရောင်ရမ်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်းနှင့် ရောဂါဖြစ်စေသော ပရိုတင်းများ စုပုံလာခြင်းကို အားပေးခြင်းဖြင့် အာရုံကြောဆိုင်ရာ ယိုယွင်းပျက်စီးမှု ပြောင်းလဲမှုများကို အရှိန်မြှင့်ပေးနိုင်သည်။

ဤလေ့လာတွေ့ရှိချက်လေ့လာမှုသည် ဖြစ်စဉ်ဆက်စပ်မှုကို အပြည့်အဝအတည်မပြုနိုင်သော်လည်း အိမ်တွင်း သို့မဟုတ် အလုပ်ခွင်ပတ်ဝန်းကျင်မှ ညစ်ညမ်းမှုထိတွေ့မှုဒေတာများကို မထည့်သွင်းထားသော်လည်း အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါ၏အကြောင်းရင်းသုတေသနအတွက် လမ်းညွှန်ချက်အသစ်တစ်ခုကို ပေးပါသည်။ နယူးဆောက်ဝေးလ်စ်တက္ကသိုလ်မှ စိတ်ပညာရှင် Simone Reppermund က မှတ်ဉာဏ်ချို့ယွင်းမှုကာကွယ်ရန်အတွက် အထူးသဖြင့် ဒေသတွင်းတွင် အချိန်ပိုကုန်ဆုံးပြီး သိမြင်မှုကျဆင်းမှုအန္တရာယ်မြင့်မားသော သက်ကြီးရွယ်အိုများအတွက် ကျန်းမာသောအသိုင်းအဝိုင်းပတ်ဝန်းကျင်၏ အရေးပါမှုကို ဤလေ့လာမှုက မီးမောင်းထိုးပြသည်ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။

လက်ရှိတွင် အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါအတွက် ပျောက်ကင်းစေသောဆေး မရှိသေးပါ။ ဤလေ့လာမှုသည် ပညာရှင်အသိုင်းအဝိုင်းအား ၎င်း၏အန္တရာယ်အချက်များကို ပိုမိုပြည့်စုံစွာ နားလည်စေပြီး ကာကွယ်တားဆီးရေးဆိုင်ရာ ရှုထောင့်အသစ်တစ်ခုကို ပေးဆောင်သည် - လေထုအရည်အသွေးကို မြှင့်တင်ခြင်းသည် အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချရန် အရေးကြီးသောနည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်သည်။

လက်ရှိတွင်၊ လတ်ဆတ်သောလေစနစ်များသည် PM2.5 စစ်ထုတ်နည်းပညာနှစ်မျိုးကို အဓိကအသုံးပြုသည်-
၁။ စက်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ထုတ်ခြင်း- လေထဲရှိ အမှုန်အမွှားများကို ကြားဖြတ်ရန် မြင့်မားသော စွမ်းဆောင်ရည်ရှိသော စစ်ထုတ်ကိရိယာများကို အသုံးပြုခြင်း။
၂။ လျှပ်စစ်ဓာတ်ငြိမ်မိုးရွာသွန်းမှု- မိုက်ခရိုညစ်ညမ်းမှုများကို စုပ်ယူရန် မြင့်မားသောဗို့အားရှိသော လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို အသုံးပြုခြင်း။

နည်းလမ်းနှစ်ခုလုံး၏ အားသာချက်များနှင့် အားနည်းချက်များ-
၁။ စက်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ထုတ်ခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများ-
ကနဦးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနည်းပါးခြင်း၊ တည်ငြိမ်သောစွမ်းဆောင်ရည်၊ မြင့်မားသောဘေးကင်းမှုနှင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုလွယ်ကူခြင်း (ရိုးရှင်းသော filter အစားထိုးခြင်း)။
၂။ အားနည်းချက်များ- filter အစားထိုးရန်အတွက် ထပ်ခါတလဲလဲ ကုန်ကျစရိတ်များ လိုအပ်ပါသည်။ filter စွမ်းဆောင်ရည်သည် electrostatic နည်းပညာထက် အနည်းငယ်နိမ့်ပါသည်။

၁။ လျှပ်စစ်ဓာတ်ငြိမ် မိုးရွာသွန်းမှု အားသာချက်များ- သာလွန်ကောင်းမွန်သော စစ်ထုတ်မှုအာနိသင်နှင့် ရေရှည်ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှု ကုန်ကျစရိတ်နည်းပါးခြင်း။
၂။ အားနည်းချက်များ- ကနဦးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုမြင့်မားခြင်း၊ မတည်ငြိမ်သောစွမ်းဆောင်ရည်၊ အိုဇုန်းဓာတ်ငွေ့အနည်းငယ်သာထုတ်လုပ်ပြီး ဘေးကင်းရေးအန္တရာယ်အချို့ရှိသည် (သို့သော် နာမည်ကောင်းရှိသောအမှတ်တံဆိပ်များသည် အိုဇုန်းအဆင့်ကို ဘေးကင်းရေးကန့်သတ်ချက်အတွင်း ထိန်းသိမ်းထားသည်)။

မဟုတ်ပါ။ PM2.5 သည် သွေးတိုးရောဂါ သို့မဟုတ် စိတ်ကျရောဂါကဲ့သို့သော အခြားကျန်းမာရေးပြဿနာများနှင့် မသက်ဆိုင်ဘဲ တိုက်ရိုက်လမ်းကြောင်းများမှတစ်ဆင့် အယ်လ်ဇိုင်းမားရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေသည်ဟု နောက်ဆုံးသုတေသနပြုချက်က ညွှန်ပြနေသည်။

လေဖြတ်ခြင်းသည် သွေး-ဦးနှောက်အတားအဆီးကို ပျက်စီးစေနိုင်ပြီး အန္တရာယ်ရှိသော အမှုန်အမွှားများ သို့မဟုတ် ရောင်ရမ်းမှုဆိုင်ရာ အရာများသည် ဦးနှောက်ထဲသို့ ပိုမိုလွယ်ကူစွာ ဝင်ရောက်နိုင်စေပြီး အာရုံကြောပျက်စီးမှုကို အရှိန်မြှင့်ပေးပါသည်။

၎င်းသည် သင်၏ ဦးစားပေးမှုပေါ်တွင် မူတည်ပါသည်။ စက်ပိုင်းဆိုင်ရာ စစ်ထုတ်ကိရိယာများသည် ပိုမိုဘေးကင်းပြီး ထိန်းသိမ်းရန် ပိုမိုလွယ်ကူသော်လည်း စစ်ထုတ်ကိရိယာအသစ်များ ဝယ်ယူရန် လိုအပ်ပါသည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားစနစ်များသည် စစ်ထုတ်မှု ပိုမိုကောင်းမွန်ပြီး ထပ်တလဲလဲ ကုန်ကျစရိတ် နည်းပါးသော်လည်း အိုဇုန်းလွှာ အနည်းငယ်သာ ထုတ်လုပ်နိုင်သည်။